Instrukcja Bezpieczeństwa Pożarowego to dokument, który bardzo często pojawia się przy kontrolach PSP, audytach BHP i porządkowaniu obowiązków ppoż. Podstawą jest § 6 rozporządzenia MSWiA z 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów. To właśnie ten przepis określa, kiedy instrukcja jest obowiązkowa, co musi zawierać i kiedy trzeba ją aktualizować.
Najważniejsze w 30 sekund:
- Obowiązek IBP wynika z § 6 rozporządzenia MSWiA.
- Instrukcja nie jest wymagana w każdym obiekcie — znaczenie mają funkcja obiektu, strefy pożarowe oraz progi wskazane w przepisach.
- IBP musi zawierać m.in. zasady postępowania na wypadek pożaru, organizację ewakuacji, wyposażenie ppoż. i plany obiektu.
- Instrukcję trzeba aktualizować co najmniej raz na 2 lata oraz po zmianach wpływających na warunki ochrony przeciwpożarowej.
- W obiektach objętych obowiązkowym SSP może pojawić się także obowiązek przekazania do PSP dokumentów określanych w praktyce jako wyciąg z IBP.
Spis treści
- Kiedy IBP jest obowiązkowa
- Co musi zawierać IBP
- Wyciągi z IBP i kontakt z PSP
- Aktualizacja IBP
- Checklista wdrożenia
- FAQ
- Źródła
Kiedy Instrukcja Bezpieczeństwa Pożarowego jest obowiązkowa?
Zgodnie z § 6 rozporządzenia właściciele, zarządcy lub użytkownicy obiektów albo ich części stanowiących odrębne strefy pożarowe, przeznaczonych do wykonywania funkcji użyteczności publicznej, zamieszkania zbiorowego, produkcyjnych, magazynowych oraz inwentarskich, mają obowiązek zapewnić i wdrożyć Instrukcję Bezpieczeństwa Pożarowego.
To ważne, bo w praktyce nie każdy budynek firmowy automatycznie musi mieć IBP. Przepisy przewidują wyjątki — przede wszystkim dla mniejszych obiektów, w których nie występuje strefa zagrożenia wybuchem i które mieszczą się w progach określonych w § 6 ust. 8. Dlatego pytanie „IBP kiedy wymagana?” zawsze trzeba oceniać w odniesieniu do konkretnego obiektu, jego funkcji, parametrów i rozwiązań technicznych.
Co musi zawierać IBP (praktyczna lista)
Instrukcja Bezpieczeństwa Pożarowego nie może być ogólnym opisem „na wszelki wypadek”. Zakres dokumentu wynika bezpośrednio z § 6 rozporządzenia i powinien odpowiadać realnym warunkom panującym w obiekcie.
W praktyce poprawnie przygotowana IBP powinna obejmować co najmniej:
- warunki ochrony przeciwpożarowej wynikające z przeznaczenia i sposobu użytkowania obiektu,
- informacje o zagrożeniach pożarowych i – jeśli dotyczy – zagrożeniu wybuchem,
- wyposażenie w urządzenia przeciwpożarowe i gaśnice oraz zasady ich przeglądów i konserwacji,
- sposoby postępowania na wypadek pożaru lub innego zagrożenia,
- zasady organizacji i warunki ewakuacji ludzi,
- sposób zapoznawania pracowników i użytkowników obiektu z przepisami przeciwpożarowymi,
- zadania i obowiązki w zakresie ochrony przeciwpożarowej,
- zasady prowadzenia prac niebezpiecznych pożarowo, jeśli takie występują,
- plany obiektu i terenu przyległego z oznaczeniem istotnych elementów dla bezpieczeństwa i działań ratowniczych.
Najwięcej problemów w praktyce pojawia się właśnie przy części graficznej. IBP powinna być użyteczna podczas realnego zdarzenia, a nie tylko formalnie „posiadana”. Dlatego plany muszą odpowiadać rzeczywistemu stanowi obiektu: układowi pomieszczeń, drogom ewakuacyjnym, lokalizacji urządzeń przeciwpożarowych, hydrantów, wyłączników, wejść i dojazdów.
Wyciągi z IBP i kontakt z PSP – kiedy i po co
W praktyce bardzo często mówi się o wyciągach z IBP. Chodzi o warunki ochrony przeciwpożarowej oraz plany obiektu przekazywane do właściwego komendanta powiatowego lub miejskiego PSP w przypadkach wskazanych w przepisach, zwłaszcza dla obiektów objętych obowiązkowym systemem sygnalizacji pożarowej.
To nie jest „dodatkowa papierologia bez sensu”. Te dokumenty mają umożliwić szybsze i sprawniejsze działania ratownicze. Dlatego ważne jest nie tylko samo opracowanie IBP, ale też poprawne przygotowanie części przekazywanej do PSP oraz zapewnienie, że dokumentacja jest aktualna i możliwa do natychmiastowego wykorzystania.
Aktualizacja IBP: kiedy trzeba ją zrobić
Instrukcja Bezpieczeństwa Pożarowego podlega okresowej aktualizacji co najmniej raz na 2 lata. To jednak nie jedyna sytuacja, w której trzeba ją poprawić.
Aktualizacja jest konieczna również wtedy, gdy zmienia się sposób użytkowania obiektu albo proces technologiczny w sposób wpływający na warunki ochrony przeciwpożarowej. W praktyce chodzi m.in. o przebudowę, zmianę aranżacji pomieszczeń, zmianę dróg ewakuacyjnych, nowe urządzenia, nowe sposoby magazynowania czy zmianę organizacji pracy.
Najczęstszy błąd firm polega na tym, że instrukcja formalnie istnieje, ale nie odpowiada już rzeczywistości. Z punktu widzenia kontroli PSP taka „nieaktualna IBP” bywa równie problematyczna jak jej brak.
Checklista wdrożenia IBP
[ ] Zweryfikowano, czy obiekt albo jego część stanowiąca odrębną strefę pożarową podlega obowiązkowi z § 6.
[ ] Sprawdzono, czy nie ma zastosowania wyjątek z § 6 ust. 8.
[ ] IBP zawiera wszystkie elementy wymagane przepisami, w tym część opisową i plany.
[ ] Dokument odpowiada rzeczywistemu układowi obiektu i aktualnemu sposobowi jego użytkowania.
[ ] Ustalono obowiązki pracowników i zasady zapoznawania ich z treścią instrukcji.
[ ] Przygotowano dokumenty do PSP, jeśli obiekt należy do kategorii wymagających ich przekazania.
[ ] Wyznaczono termin kolejnej aktualizacji oraz procedurę aktualizacji po zmianach organizacyjnych lub technicznych.
Najczęściej zadawane pytania
Czy każdy budynek firmowy musi mieć Instrukcję Bezpieczeństwa Pożarowego?
Nie. Obowiązek zależy od rodzaju obiektu, jego funkcji, parametrów i tego, czy występują przesłanki wskazane w § 6 rozporządzenia. W części mniejszych obiektów przepisy przewidują wyjątki.
Czy IBP musi opracować rzeczoznawca?
Nie zawsze. Przepisy nie wprowadzają ogólnej zasady, że każdą IBP musi sporządzić rzeczoznawca ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych. Dokument powinien być przygotowany przez osobę posiadającą odpowiednie kwalifikacje do wykonywania czynności z zakresu ochrony przeciwpożarowej.
Jak często aktualizować IBP?
Co najmniej raz na 2 lata, a także każdorazowo po zmianach wpływających na warunki ochrony przeciwpożarowej, np. po przebudowie, zmianie funkcji pomieszczeń czy zmianie organizacji ewakuacji.
Czy wyciąg z IBP zawsze trzeba przekazywać do PSP?
Nie zawsze. Obowiązek dotyczy określonych obiektów wskazanych w przepisach, w szczególności tych, które wymagają stosowania systemu sygnalizacji pożarowej.
Jak Agenda BHP może pomóc
Jeżeli chcesz sprawdzić, czy Twój obiekt rzeczywiście wymaga Instrukcji Bezpieczeństwa Pożarowego, uporządkować obowiązki przeciwpożarowe i przygotować firmę do kontroli, zobacz usługę audytu BHP i ppoż. z przygotowaniem do kontroli. Jeżeli potrzebujesz wsparcia przy opracowaniu procedur, instrukcji i dokumentacji, która będzie zgodna z przepisami i jednocześnie użyteczna w praktyce, sprawdź pomoc w prowadzeniu dokumentacji BHP i procedur.
Działamy w Warszawie, Krakowie i okolicach oraz online dla firm z całej Polski.
Źródła
- Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów – isap.sejm.gov.pl
- Ustawa z 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej – eli.gov.pl
