W każdej firmie musisz mieć realny „system pierwszej pomocy”, a nie tylko apteczkę na półce. Kodeks pracy zobowiązuje pracodawcę m.in. do zapewnienia środków do udzielania pierwszej pomocy oraz do wyznaczenia pracowników do udzielania pierwszej pomocy i działań ppoż./ewakuacyjnych. Z kolei ogólne przepisy BHP doprecyzowują m.in. punkty pierwszej pomocy, zasady ustalania liczby i wyposażenia apteczek oraz obowiązek instrukcji i wykazów osób przy apteczkach.
Najważniejsze w 30 sekund:
- Pracodawca musi: zapewnić środki pierwszej pomocy i wyznaczyć osoby do jej udzielania.
- W miejscach o dużym ryzyku wypadku mogą być wymagane punkty pierwszej pomocy.
- Ilość/usytuowanie/wyposażenie apteczek ustala się w porozumieniu z lekarzem medycyny pracy.
- Przy apteczkach: instrukcja pierwszej pomocy + wykaz wyznaczonych pracowników + oznakowanie i dostępność.
Spis treści
Kodeks pracy: obowiązki pracodawcy (art. 209¹)
Art. 209¹ Kodeksu pracy wskazuje m.in., że pracodawca jest obowiązany:
- zapewnić środki niezbędne do udzielania pierwszej pomocy w nagłych wypadkach, zwalczania pożarów i ewakuacji pracowników,
- wyznaczyć pracowników do udzielania pierwszej pomocy oraz do działań ppoż. i ewakuacji,
- zapewnić łączność ze służbami zewnętrznymi wyspecjalizowanymi (pierwsza pomoc, ratownictwo medyczne, ochrona ppoż.).
Przepisy podkreślają też, że działania muszą być dostosowane do rodzaju działalności, liczby osób i poziomu zagrożeń.
Ogólne przepisy BHP: apteczki i punkty pierwszej pomocy – konkrety
Ogólne przepisy BHP mówią m.in. o:
- punktach pierwszej pomocy w wydziałach, gdzie prace powodują duże zagrożenia wypadkowe lub występują niebezpieczne pary/gazy/pyły,
- ustalaniu ilości, usytuowania i wyposażenia punktów i apteczek w porozumieniu z lekarzem medycyny pracy, z uwzględnieniem zagrożeń,
- powierzeniu obsługi apteczek na każdej zmianie wyznaczonym, przeszkolonym pracownikom,
- obowiązku wywieszenia instrukcji pierwszej pomocy i wykazu wyznaczonych pracowników przy apteczkach,
- oznakowaniu i łatwej dostępności punktów oraz miejsc apteczek.
Jak ustalić liczbę i rozmieszczenie apteczek (praktycznie, zgodnie z przepisami)
- Zrób krótką analizę zagrożeń (wypadkowość, prace niebezpieczne, substancje). To i tak „łączy się” z oceną ryzyka zawodowego.
- Ustal rozmieszczenie apteczek/punktów w porozumieniu z lekarzem sprawującym profilaktyczną opiekę zdrowotną.
- Wyznacz osoby na każdą zmianę i zapewnij im szkolenie z pierwszej pomocy.
- Przy apteczkach wywieś instrukcję i wykaz osób oraz oznakuj miejsca zgodnie z PN.
Checklista wdrożenia (do odhaczenia)
[ ] Lista apteczek i/lub punktów pierwszej pomocy + lokalizacje
[ ] Uzgodnienie ilości/usytuowania/wyposażenia z lekarzem medycyny pracy
[ ] Wyznaczeni pracownicy na każdą zmianę + szkolenie
[ ] Instrukcje pierwszej pomocy i wykazy osób przy apteczkach
[ ] Oznakowanie i łatwy dostęp
[ ] Procedura wzywania pomocy (łączność ze służbami zewnętrznymi)
Najczęściej zadawane pytania
Czy muszę wyznaczyć pracowników do pierwszej pomocy?
Tak, wynika to wprost z art. 209¹ Kodeksu pracy.
Czy przy apteczce musi wisieć instrukcja i lista osób?
Tak, ogólne przepisy BHP wymagają instrukcji i wykazu wyznaczonych pracowników w widocznych miejscach przy apteczkach.
Jak Agenda BHP może pomóc
Sprawnie zorganizowana pierwsza pomoc w zakładzie pracy to nie tylko apteczka i wyznaczone osoby, ale też jasne zasady postępowania, dostępność sprzętu oraz regularna weryfikacja, czy wszystko działa w praktyce. Agenda BHP może pomóc uporządkować ten obszar poprzez audyt BHP i checklisty wdrożeniowe, które pokażą, co wymaga uzupełnienia, oraz przygotować i zaktualizować procedury i dokumentację BHP, tak aby organizacja pierwszej pomocy była zgodna z wymaganiami i czytelna dla pracowników.
